Baryo Bilang Lunan ng Kaalaman: Epistemolohikal na Topograpiya sa Maikling Pelikulang “Sa Taguangkan sang Duta”

 Ro interkoneksiyon it kabuhi ag kamatayon sa Remain Still ni Carl Parohinog

 John E. Barrios

 

May mabahoe nga tendensiya nga basahon do mga obra ni Carl Parohinog sa Remain Still (Marso 22 – Mayo 24, 2026), cyanotype ag paintings sa Haboean Weaving Studio and Café sa New Buswang Kalibo, Aklan, sa unibersal nga panan-aw; nga ro kabuhi hay epemeral o panandalian man lang pero ro kamatayon hay owa’t katapusan.

Gamit ro metodo it photographic printing ginpagsumikapan it artist nga ipaguwa ro kolor nga blue (pero mas itom ro kaeabanan nga naguwa) para maipakita ro korte ag porma it bueak ag alibangbang. Ro mga nagpabilin nga marka sa tela it pinya hay bastante nga nagrepresentar it objek it artwork. Dahil ro tela it pinya hay bukon it pino, ro korte ag porma hay makit-an nga bukon it bueag sa materyal. Daya nga kombinasyon it medyum ag materyal hay mas nakabulig para itindog ro pagiging manipis ag delikado it artwork—rason kung ham-an kinahang-an ibutang sa box ag nakadukot sa saeaming (hambaeon pa naton ro nesisidad nga kinahang-ean iwagan ro daya nga artwork para mapaeutaw ro hitsura).

Ro cyanotypes hay una nga gingamit ni John Herschel (1842) para sa anang mga drawing nga tanom ag sa mga prints ni Anna Atkins (1843) para sa anang mga piktyur it algae. Raya nga metodo hay bukon it mahae ag mas manami gamiton sa pagpreserbar it mga imahen it kabueakan ag kasapatan. Ro daya nga metodo hay nag-abot kay Parohinog sa anang gin-eskuylahan ng kurso nga Radiology, kung siin mas nakita nana sa mga x-ray ro toe-an it tawo. Sa sistema man siguro it x-ray gindaea ag ginpaabot ni Parohinog ro ‘kanipis’ ag ‘kadelikado’ it kabuhi it bueak ag alibangbang.

Ro x-ray bilang lente it panan-awan hay nagtao sa artist it pila ka lebel it realidad: ro realidad it print nga nakadukot sa saeaming, ro realidad it objek nga gintueod paatubang it iwag, ro realidad it pag-iba it imahen ag ro materyal it tela, ro realidad it espasyo sa blangko nga tunga it box. Daya nga epemeral nga eksistens hay pwedeng maenjoy bangud sa andang ginataong kasadya sa gatan-aw.

Pero eabaw sa kasadya sa pagtan-aw, may kahueugan nga daea-daea ro bueak ag alibangbang sa andang gamit bilang mga metafora. Ro bueak, eabi eon gid ro orkid, hay naghueam it hitsura it putay it bayi ag may pahumot pa nga ginapaguwa. Pero sa minatuod, ro ginhalinan it tinaga nga ‘orkid’ hay may buot hambaeon nga ‘itlog’ it eaki (pakibasa sa https://planthumor.com/2018/07/26/youll-never-guess-what-orchid-means-hint-its-naughty/#).

Sa biology mas ginatan-aw ra bilang reproductive process. Dikara dayon naton marealisar do papel it alibangbang—sanda ra ro responsable sa pagsipsip it nektar it bueak ag paghueog sa eugta para magtubo bilang panibag-o nga tanom.

Ag dikara naton makita ro paghibayag ni Parohinog. Kaibahan it ap-at ka cyanotype artworks sa eksibit hay ro anang daywa ka painting nga ‘Veiled in Softness 1’ ag ‘Veiled in Softness 2’. Sa una hay makita ro hitsura it daeaga—eabi eon gid ra a mata—nga gapatabon sa tela nga pinya. Kapareho it gatabon nga pinya mahambae nga ro daeaga hay eukot eon ag siguro nagisi pa (ag ano ro buot hambaean it parte it tela nga gin-braid pa?). Ginhatak pa ro rayang pakahueogan it pagbutang it kolor dugo nga petals it santan nga kun bakasyon hay ginabutang sa daeunggan it mga inosenteng mga unga nga nagasagala. Sa background it daeaga makita ro mga masubo nga dahon nga gasikap man kunta nga magtindog it diretso.

Sa pangaywa nga painting ni Parohinog hay katunga it hitsura it daeaga ro makit-an. Ro tela it pinya nga anang nangin representasyon hay maeapit sa anang mga mata. Kupkop nana ro tela kaibahan ro mga karakter it tela nga anang ginmana: manipis, mahumok, madali magisi. Pero bukon it kapareho it nahauna nga painting, ro background nga tanom sa rayang painting hay buhi sa nagasiga nga kolor, may panibag-ong kabuhi nga ginapahayag. May suhestiyon it paglaya sa mabudlay nga sitwasyon.

Sa mga obra ni Parohinog mahambae nga ro kabuhi hay ulipon it panahon, gaeksis sa huyop it tiyempo, gadepende sa konstruksiyon it identidad. Samtang ro kamatayon hay gapabilin nga establisadong kondisyon, owa gahueag, gapundo ra oras, ag sa pangkabilugan, imaw pa ro mas nagadaea it aton nga aspirasyon.